[ Web Mail ]
Güzelsu
Beni Hatırla
» Yeni Kullanıcı Kaydı
» Şifremi Unuttum
0 üye, 0 ziyaretçi bağlı durumda

Akseki'ye Dair ...

Gönderen: Bilge Karabacak @ 2005-03-24 19:52:24

Yazan: Mehmet Bedel, İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi son sınıf öğrencisi

Akseki Dergisi, Yıl: 1 Sayı: 1 Temmuz 1967

Akseki isminin nereden geldiği hakkında iki fikir çarpışmaktadır:
Birincisi, bir alimin isminden alındığı yolundadır. Büyük Türk Padişahı Fatih Sultan Mehmet Han zamanında Akşemseddin ve Molla Gürani ayarında şimdiki Fatih semtinde oturan “Akseki Kemaleddin” isminde bir alim vardı. Bu alimin ve taifesinin oturduğu yerde hali hazırda Akseki Mahallesi, Akseki Caddesi, Akseki Cami Sokağı ve Akseki Mescidi* bulunmaktadır.
Osmanlılar devrinde yeni fethedilen yerlere müslüman nüfus yerleştirilirdi. Bu itibarla kuvvetli bir iskan siyaseti takip eden Fatih de Akseki Kemaleddin ismindeki alimin taifesini, ahalisi seyrek bulunan ve o zaman Marala denen yere göndermiş. Bu alimin isminde dolayıdır ki Marala ismi Akseki’ye çevrilmiş. Fakat Sivas ve Yozgat’ın birer köyü de Akseki adını taşıdığından dolayı bu birinci fikir şüphe uyandırmaktadır.
İkinci fikir ise Akseki kelimesinin tahlilinden hareketle ileri sürülmektedir. Akseki kelimesi iki kelimeden meydana gelmiştir. Bu kelimeler ise Ak ve seki’dir. Arazisinin kalkerli olduğunu ifade eden ak sıfarı, seki kelimesinin başına getirilmiştir. SEKİ ise bir coğrafya terimi olup, merdiven basamakları gibi kademeleli araziyi ifade eder. Böylece kazanın bugünkü ismi AK ve SEKİ kelimelerinden meydana gelmiş bir terkibtir. Aksekili olanlar, ya da Akseki’yi görenler arazisinin bir merdivene benzediğini müşahade ederler. Bu sebepten ikinci fikir daha kuvvetli görünmektedir.
Akseki’nin tarihi, Romalılara kadar uzanır. Kazanın eski ismi olan Marala ve kaza hudutları dahilindeki şehir harabelerinin Erimna, Etanna, Götenna isimleri bunu gösterir. Ayrıca şimdiki mevcud beldelerin latince isimleri olan Sülles, Bergus, Garas gibi kelimeler de kazanın tarihinin Roma tarihine muvazi olduğunun en veciz birer delilleridir.
Akseki, sırasıyla Roma İmparatorluğu, Selçuklu ve Osmanlı İmparatorlukları medeniyet devirlerini idrak etmiştir. 1283 tarihine kadar Alanya’ya bağlı bir naiblik iken bu tarihte müstakil kaza olmuştur. Başlıca tarihi eserleri şunlardır: Roma devrinden kalma Cevizli’deki iki burç harabesi, Ormana köyü yakınlarında Erimna, Gödene köyü civarında Götenna, yine bu havalideki Etenna şehirleri harabeleri vardır.
Selçukluların ise zamanımıza kadar kalanlar İbradı’nın Kargı Hanı namı ile maruf kervansaray, Ormana köyündeki çifte şerefeli cami, Güzelsu’daki yivli minare camiidir.**

Osmanlılar zamanında Mahmutlar köyündeki harap burç, kuzeydoğudaki Süleymaniye köyünde Osmanlılarla Karaman Beyliği arasında hudud teşkil etmek üzere Çelebi Mehmet’in yaptırdığı Okluk hisarı veya diğer ismiyle Yankılı kule, kazanın içindeki çarşı camii ve kitaplarının çoğunu Yeğen Mehmet Paşa’nın bağışladığı 13 bin mevcudlu Yeğen Mehmet Paşa Kütüphanesi ve Güzelsu bucağındaki Mecidiye Medresesiile Ormana köyü yakınındaki Halim Paşa köşkü bize intikal etmiş belli başlı tarihi eserlerdir.


Kazanın 48 köyü ve dört nahiyesi vardır. Köylerin eski isimleri Antalya Vilayet Meclisi’nin kararıyla değiştirilmiştir. Nahiyeleri, vali ve kadı yetiştirmekte meşhur İbradı, Toroslar’ın zengin koruları içindeki Güzelsu, şirin Cevizli ve çam havası kokan Geriş’tir. Şüphesiz ki merkez kaza istisna edilirse Antalya’nın en fazla nahiyesi olan kazası Akseki’dir. Kazanın suyu temiz, havası sağlamdır. Kıl keçisi başta olmak üzere çeşitli hayvan yetiştirilir. Balı ve peyniri meşhurdur. Sarıhacılar köyünde ipek böceği ve Taşlıca köyünde gül yağı çıkarmak için gül yetiştirilir. Bir orman işletmesi ve birkaç bölge şefliği vardır. Maden bakımından zengin bir durumdadır.

* İstanbul haritasında "Akseki" diye arama yaparak Akseki Caddesine, Akseki Cami Sokağa, Akseki Sokağa ve Aksekili Mehmet Camii'ye ulaşabilirsiniz. İstanbul haritası için tıklayınız.

** Güzelsu'lular olarak bu bilginin yanlış olduğu sonucuna vardık. Güzelsu'da herhangi bir Selçuklu mimarisi yapı bulunmamaktadır.

 
 
Favorilerime ekle | Giriş Sayfası Yap | Site Haritası | Site İlkeleri